LỢI ÍCH CỦA VIỆC NHAI KỸ - CHÌA KHOÁ NÂNG CAO TỰ CHỮA LÀNH

"Nhai là nền tảng của phương pháp sống khoẻ". 

Tôi xin phép trích dẫn một câu nói của Chuyên gia thực dưỡng Masahiro Isogai - tác giả cuốn sách : Macrobiotics - Nâng cao năng lực tự chữa lành thân - tâm" để mở đầu bài viết này. Câu nói nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhai và nhai kỹ. 

Hầu hết chúng ta đều biết lợi ích của việc nhai kỹ là nghiền nát thức ăn. Nhưng ít ai biết rằng nhai còn có ý nghĩa và tác dụng đối với sức khoẻ còn nhiều hơn thế. Hãy cùng OCOP Store tìm hiểu về lợi ích của việc nhai kỹ trong bài viết này: 

1. Lợi ích của việc nhai kỹ: Thúc đẩy sự phát triển của não

Người trưởng thành được tạo hoá ban tặng cho 32 chiếc răng, trong đó có 20 răng hàm, 8 răng cửa và 4 răng nanh. Răng hàm được dùng để nhai ngũ cốc, răng cửa để nhai rau củ và răng nanh dùng để cắn, xé cá thịt. Cơ cấu này phản ánh chính xác sự cân bằng tự nhiên trong chế độ ăn.

Con người được coi là sinh vật tiến hoá nhất là nhờ biết nhai và dùng nhiệt để làm chín thức ăn. Tất nhiên, những động vật khác cũng phải nhai thức ăn nhưng cấu tạo mỗi loài vật sẽ khác nhau và không phải động vật nào cũng có thể nhai kỹ thức ăn như con người. Nhờ nhai, nhai chậm và nhai kỹ và con người có nhiều khả năng khác nhau. Vì răng nối với tuỷ sống và não nên việc nhai giúp não bộ phát triển. Nhai càng kỹ thì não càng được thúc đẩy phát triển, đặc biệt là khả năng tiếp thu ngôn ngữ. Nhờ nhai mà lưỡi có thể di chuyển và do đó mà dây thanh âm được mở rộng. Khi dây thanh âm được mở rộng, không khí hô hấp được dễ hơn và âm thanh phát ra cũng rõ ràng và mạnh mẽ hơn. 

Bằng cách nhai, con người đã có lối sống hiệu và và hợp lý thông qua việc sử dụng bộ não. Nhai là một hoạt động tuyệt vời. Vì răng liên kết với các dây thần kinh trung ương, việc nhai kỹ sẽ giúp ổn định các dây thần kinh tự chủ. 

Do đó, nếu bạn muốn thông minh, sáng suốt và điềm tĩnh hơn, hãy bắt đầu bằng việc nhai chậm, nhai kỹ. 

2. Lợi ích của việc nhai kỹ: Giúp tăng cường hệ miễn dịch 

Một trong những lợi ích của việc nhai kỹ thức ăn đó giúp làm tăng tiết nước bọt. Khi chúng ta nhai kỹ, nước bọt được tiết ra, điều này làm ngăn ngừa bệnh tật. 

Bạn có biết, nhờ enzyme amylase, nước bọt có vai trò tiêu hoá tinh bột (carbohydrate). Ngoài ra, nước bọt còn đóng vai trò là "tuyến phòng thủ" chống nhiễm trùng đắc lực của cơ thể nhờ chứa các kháng thể và chất kháng khuẩn tự nhiên: Immunoglobulin A (IgA), lysozyme, lactoferrin và peroxidase. Đây là những hợp chất có khả năng vô hiệu hóa vi khuẩn, virus và nấm gây hại ngay tại khoang miệng trước khi chúng có cơ hội xâm nhập sâu hơn vào hệ tiêu hóa và đường hô hấp.

Nước bọt có tính kiềm nhẹ, giúp trung hòa các axit có hại trong thức ăn, bảo vệ men răng và niêm mạc dạ dày khỏi nguy cơ viêm loét — yếu tố tiềm ẩn làm suy giảm sức đề kháng.

Ngoài việc kích thích tuyến nước bọt, nhai kỹ còn kích thích sản sinh tế bào miễn dịch. Các nghiên cứu y khoa đã chỉ ra rằng hành động cơ học của việc nhai giúp kích thích các tế bào T Th17 — một loại tế bào miễn dịch quan trọng nằm ở nướu (lợi). Sự kích thích này giúp củng cố phản ứng miễn dịch toàn thân, tăng cường khả năng chống lại sự tấn công của mầm bệnh.

Thức ăn được nghiền nhỏ và trộn đều với nước bọt sẽ làm giảm bớt gánh nặng tiêu hóa cho dạ dày và ruột. Khi thức ăn không bị ứ đọng hay lên men bất thường trong ruột, hệ vi sinh đường ruột (vốn chiếm tới 70-80% hệ miễn dịch toàn cơ thể) sẽ luôn giữ được trạng thái cân bằng và khỏe mạnh.

Như vậy, việc nhai không đơn thuần là động tác làm nhỏ thức ăn, mà chính là một liệu pháp tự nhiên giúp kích hoạt hệ thống miễn dịch hoạt động hiệu quả ngay từ "cửa ngõ" của cơ thể.

Enzyme có trong nước bọt giúp tiêu hoá tinh bột

3. Lợi ích của việc nhai kỹ: Làm dương hoá cơ thể 

Trong triết lý dưỡng sinh, nước bọt mang tính Kiềm (Dương) có khả năng trung hòa Axit (Âm) trong thức ăn.

Việc nhai kỹ biến thức ăn khô/thô thành dạng lỏng nhờ chính enzyme dịch miệng, giúp cơ thể hấp thụ trọn vẹn mà không cần uống nhiều nước trong và sau bữa ăn. Việc giảm tích tụ nước dư thừa giúp cơ thể săn chắc, ấm áp và khỏe mạnh hơn (mang tính dương).

Khi cơ thể của bạn có dương khí thịnh, cơ thể ấm áp, năng lượng dồi dào. Thân nhiệt trung bình cao thì khả năng miễn dịch cao. Ngược lại, thân nhiệt thấp là môi trường thuận lợi cho mầm bệnh phát triển. 

Nhai kỹ chính là phương pháp đơn giản nhất để bồi đắp dương khí và làm ấm cơ thể từ bên trong.

4. Lợi ích của việc nhai kỹ: Biện pháp phòng ngừa giảm trí nhớ

Đối với bệnh suy giảm trí nhớ, "nhai, đi bộ và viết" là ba biện pháp phòng ngừa chính. 

Lợi ích của việc nhai kỹ thức ăn là thúc đẩy phát triển não bộ; và việc nhai cũng thúc đẩy kích hoạt sản xuất nước bọt. Giống như các nội tiết tố khác trong cơ thể, nội tiết tố trong não cũng có mối quan hệ chặt chẽ với nước bọt. Người tiết ra nhiều nước bọt sẽ ít bị giảm trí nhớ. Người hay bị khô miệng hoặc nhiệt miệng có xu hướng có ít nội tiết tố trong não và cơ thể hơn. 

Khi nước bọt tiết ra nhiều, nội tiết tố trong não được kích hoạt, tạo cảm giác hứng khởi và tinh thần muốn trải nghiệm, khám phá những điều mới mẻ. Chính trạng thái tâm lý tích cực này sẽ ngăn chặn sự thoái hóa của các tế bào thần kinh.

Đi bộ và viết cũng giúp duy trì não bộ hoạt động, ngăn ngừa chứng suy giảm trí nhớ. 

Hãy biến "nhai, đi bộ và viết" trở thành thiền định và một phần của cuộc sống hàng ngày. Khi đó, bạn sẽ luôn có thể khoẻ mạnh, tràn đầy sức sống và làm những điều mình thích. 

Ăn chậm, nhai kỹ là một trong ba biện pháp phòng ngừa suy giảm trí nhớ

Nhai bao nhiêu lần là đủ?

Không có một con số cố định cho tất cả mọi người, bởi số lần nhai phụ thuộc vào loại thực phẩm và mục tiêu sức khỏe của bạn.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, với các món ăn hàng ngày như cơm, rau, thịt, cá, bạn nên nhai từ 20 đến 30 lần. Với các loại thực phẩm cứng, thô hoặc ngũ cốc nguyên hạt (như gạo lứt), số lần nhai nên tăng lên 40 đến 50 lần. Đặc biệt, trong trường hợp chăm sóc sức khỏe chuyên sâu — như trị liệu phục hồi, thanh lọc cơ thể hay theo triết lý Thực dưỡng — việc nhai kỹ từ 50 đến 100 lần (hoặc hơn) sẽ giúp tối đa hóa lượng enzyme kiềm tính trong nước bọt, giảm tải triệt để cho hệ tiêu hóa và tăng cường khả năng tự chữa lành của cơ thể. Tuy nhiên, quy tắc vàng đơn giản nhất là nhai cho đến khi thức ăn biến hoàn toàn thành dạng lỏng trước khi nuốt.

Việc duy trì thói quen này không chỉ giúp dạ dày làm việc nhẹ nhàng hơn mà còn tối ưu hóa việc hấp thụ chất dinh dưỡng cho cơ thể.

Lời kết

Nhai kỹ không chỉ là một quy tắc ăn uống cơ bản mà chính là nghệ thuật sống khỏe dễ thực hành nhất nhưng lại thường bị bỏ quên trong nhịp sống hiện đại vội vã. Nhai chậm lại là lúc chúng ta học cách chậm lại, kết nối trọn vẹn với thực phẩm, lắng nghe cơ thể và trân trọng sự sống trong từng khoảnh khắc.

Bắt đầu từ bữa ăn hôm nay, hãy thả lỏng tâm trí, đặt đũa xuống sau mỗi miếng ăn và dành thời gian để nhai thật kỹ. Đó chính là món quà sức khỏe vô giá và là phương pháp thiền định đơn giản nhất bạn có thể tự tặng cho chính mình mỗi ngày!